MONEY TALKS EXTREME SPORT TRAVEL GUIDE

Miasto Ełk, historia i teraźniejszość

Ełk (przed 1939 Łek, niem. Lyck, lit. Lukas) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim. Od 1 stycznia 1999 roku jest stolicą powiatu ełckiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa suwalskiego. W latach 1946-1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Od 25 marca 1992 roku jest także stolicą diecezji ełckiej, ustanowionej przez papieża Jana Pawła II, którą odwiedził 8 czerwca 1999 roku w trakcie VII apostolskiej pielgrzymki do Polski.

Ełk – położony jest na Pojezierzu Ełckim, będącym częścią Pojezierza Mazurskiego. Miasto leży nad Jeziorem Ełckim i rzeką Ełk. Znajduje się na terenie Zielonych Płuc Polski. Powszechnie uważany jest za stolicę Mazur. Ma największą liczbę ludności spośród wszystkich mazurskich miast. Główny ośrodek edukacyjny, gospodarczy i turystyczny regionu. Ponadto jest jednym z trzech głównych miast województwa warmińsko-mazurskiego (obok Olsztyna i Elbląga).

Według danych z 30 czerwca 2008, miasto miało 56 951 mieszkańców.
Historia

Miasto powstało jako podgrodzie zamku krzyżackiego w końcu XIV wieku, uzyskało prawa miejskie w 1445 roku. Przed reformacją parafia ełcka należała do archiprezbiteratu w Reszlu. Od XVI w. aż do roku 1945 dominowali ewangelicy.

Ośrodek ruchu mazurskiego. Pod koniec 1896 roku w Ełku powstała Mazurska Partia Ludowa, a w grudniu 1923 roku – Masurenbund (Związek Mazurów). W latach 1896 – 1902 wydawano również Gazetę Ludową, redagowaną w języku polskim i przeznaczoną dla ludności mazurskiej.

Silne zniszczenia w czasie I wojny światowej. Szybka odbudowa i rozkwit gospodarczy po jej zakończeniu. W okresie międzywojennym siedziba Konsulatu Polskiego. W czasie II wojny światowej miejsce pracy przymusowej wielu obywateli państw okupowanych. Teren działania wywiadu AK. 24 stycznia 1945 roku zajęty przez wojska radzieckie po przypadkowych starciach z wycofującymi się Niemcami. 6 kwietnia 1945 roku zostaje przekazany administracji polskiej. Miasto znalazło się pierwszy raz od czasów swojego istnienia w granicach państwa polskiego. Obecnie duże zakłady mięsne, przetwórnia owoców, zakłady elektrotechniczne, drzewne, odzieżowe. Węzeł kolejowo-drogowy. Rodzinne miasto znanego mazurskiego poety Michała Kajki. Do lat 90. przyszłość Ełku upatrywano w intensywnej rozbudowie przemysłu, w szczególności przemysłu przetwórczego, rolno-spożywczego oraz drzewnego. Po przemianach ustrojowych w 1989 roku nowe samorządowe władze postawiły na turystykę i ekologię. W 1992 roku miasto przystąpiło do realizacji strategii Zielone Płuca Polski. Cel programu to zarządzanie miastem i gminą oparte na idei ekorozwoju. Rozpoczęto rekultywację jeziora oraz modernizację oczyszczalni ścieków.

W 1993 roku miasto zostało wyróżnione prestiżową Nagrodą Forda.

8 czerwca 1999 roku – Jan Paweł II w Ełku. Rok później po jego wizycie odsłonięto pomnik Jana Pawła II, a plac na którym stoi nazwany został placem jego imienia.

W 2001 roku powstaje Centrum Edukacji Ekologicznej. Rozpoczęły się przygotowania mieszkańców do recyklingu w mieście.

Miasto wielowyznaniowe – szczególnie aktywni w życiu społeczności ełckiej są m.in. metodyści (Kościół prowadzi w Ełku znaną szkołę językową), baptyści i charyzmatycy z Kościoła Chrześcijańskiego Słowo Wiary (ełcki kościół tego wyznania pastorowany jest – jako jeden z niewielu kościołów protestanckich w Polsce – przez kobietę).
Najważniejsze zabytki

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

* Katedra pw. św. Wojciecha w Ełku (XIX wiek).
* Ruiny zamku krzyżackiego na wyspie Jeziora Ełckiego (XIV wiek)
* Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (poewangelicki) z XIX wieku (przebudowany w latach 20. XX wieku)
* Ełcka Kolej Wąskotorowa
* Domy mieszkalne (XIX wiek)
* Kamienice z przełomu XIX i XX wieku
* Kościół Chrześcijan Baptystów (1908 rok)
* Wieża Ciśnień (1895 rok)
* Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła
* Most na jeziorze ełckim

Miasto Ełk wchodzi w skład Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Jest to wydzielona strefa gdzie obowiązują preferencyjne warunki prowadzenia działalności gospodarczej dla firm krajowych i zagranicznych. W I połowie 2008 roku w strefie zainwestowało ponad 20 firm angażując kapitał w wysokości prawie 350 mln zł i zatrudniając prawie 2 000 ludzi.

Do najbardziej znanych firm należy zaliczyć:

PORTA -fabryka drzwi i ościeżnic;

IMPRESS DECOR -fabryka papieru dla przemysłu meblowego;

CEZAR – fabryka listew do glazury i przypodłogowych;

Spółka komandytowa “Stalewski i Reszczyk”, która działa od 2000 roku na terenie suwalskiej specjalnej strefy ekonomicznej świadcząc kompleksowe usługi montażu elektroniki oraz cały szereg usług towarzyszących dla producentów OEM (Original Equipment Manufacturers) krajowych i zagranicznych- http://www.rscom.pl/.

Poza strefą największymi zakładami przemysłowymi są zakłady mięsne “Mazury”, założone w 1907 roku, obecnie produkujące między innymi na rynek Unii Europejskiej. Wysoką pozycję zajmuje również Zakład Elektrotechniki Motoryzacyjnej Daewoo-FSO, dawniej wytwórnia sprzętu kolejowego. W Ełku rozwija się także przemysł drzewny. W ramach zatwierdzonego w 1992 roku programu Ełk – miasto ekologiczne promuje się inwestycje związane z ochroną środowiska.

Ełcka Kolej Wąskotorowa

Mieszkańcom i przyjezdnym miasto oferuje ciekawe szlaki turystyczne. Na piesze lub rowerowe wycieczki, a zimą narty poleca się szlak im. Michała Kajki (37 km, z Ełku do Skomacka Wielkiego), szlak tatarski (19 km) i trasę Mazur Garbatych z Ełku do Gołdapi (135 km). Rowerem z miasta się również wybrać do Grajewa, Rajgrodu, Olecka, Augustowa, Orzysza, Szarejek lub Woszczel. W Ełku zaczynają się też dwie trasy wodne: do Czerwonego Dworu (80 km) i szlak kajakowy prowadzący na Jezioro Orzysz (40 km). Ciekawą propozycję turystyczną stanowi możliwość przejażdżki zabytkową kolejką wąskotorową.

Panorama zdjęc z Elku i okolic: